ค่าบล็อกทองแท่งคืออะไร: เทียบแท่งเล็กกับแท่งใหญ่ด้วยต้นทุนต่อกรัม

ค่าบล็อกคือค่าอะไร และทำไมต้องแยกจากราคาเนื้อทอง

ผมแยกเงินที่จ่ายเพื่อได้ทองแท่งออกเป็นมูลค่าทองตามขนาดกับค่าใช้จ่ายของชิ้นงาน กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่อธิบายค่าแม่พิมพ์หรือค่าบล็อกว่าอาจถูกคิดเพิ่มตามร้านและขนาดทองแท่ง เอกสารความรู้ของ กพร.

หลักที่ใช้ได้คือขอให้ร้านบอกยอดแต่ละส่วน ไม่ใช้คำว่า “ตามราคาสมาคม” แล้วเข้าใจว่ารวมทุกค่าแล้ว เอกสารนั้นเป็นข้อมูลเก่า ผมใช้เฉพาะความหมายของค่าบล็อก ไม่ใช้ตัวอย่างอัตราหรือส่วนต่างราคาในเอกสารเป็นเงื่อนไขปัจจุบัน

ค่าบล็อกกับค่ากำเหน็จมีชื่อคล้ายกันในแง่ต้นทุนผลิต แต่ใบเสนอราคาที่เราต้องอ่านคือของสินค้าที่เลือกจริง จึงไม่เอาค่ากำเหน็จของสร้อยมาใช้แทนอัตราของทองแท่ง

วิธีคิดค่าบล็อกต่อกรัม

ผมใช้สูตร ค่าบล็อกต่อกรัม = ค่าบล็อกรวมของชิ้น ÷ น้ำหนักทองของชิ้นเป็นกรัม วิธีนี้เป็นการหารเพื่อเปรียบเทียบของผู้เขียน ไม่ใช่สูตรบังคับตั้งราคาของร้านทอง

ตัวเลขทั้งตารางแต่งขึ้นเพื่อฝึกคำนวณ ไม่ใช่อัตราของร้านใด เห็นได้ว่าแท่งที่จ่ายค่าบล็อกต่อชิ้นมากกว่าสามารถมีค่าบล็อกต่อกรัมน้อยกว่าได้ ผมจึงไม่ตัดสินความแพงจากตัวเลขต่อชิ้นเพียงตัวเดียว

เทียบน้ำหนักรวมเท่ากันก่อนสรุปว่าคุ้ม

ต่อจากตารางสมมติ หากซื้อแท่ง ก สิบชิ้น จะได้น้ำหนักรวม 10 กรัมและเสียค่าบล็อกรวม 2,000 บาท ส่วนแท่ง ค ชิ้นเดียวหนักเท่ากัน เสียค่าบล็อก 400 บาท ส่วนต่างค่าบล็อกคือ 1,600 บาท ทั้งหมดนี้ยังไม่ได้เทียบราคาซื้อเนื้อทองหรือเงื่อนไขอื่น

แต่ความยืดหยุ่นของการขายเป็นบางชิ้นก็มีประโยชน์ของมัน ถ้าคุณวางแผนแบ่งให้หลายคนหรือทยอยนำออกขาย ให้จดเหตุผลนี้ไว้คู่กับค่าใช้จ่ายที่ยอมจ่ายเพิ่ม ผมไม่ใช้ต้นทุนต่อกรัมเป็นเหตุผลให้ทุกคนซื้อแท่งใหญ่ที่สุด

เวลาขอราคาจริง ต้องเป็นความบริสุทธิ์เดียวกันและเวลาอ้างอิงใกล้กันด้วย หากชิ้นหนึ่งเป็นของสะสมหรือลายพิเศษ คุณกำลังจ่ายเพื่อคุณสมบัติของสินค้าร่วมกับเนื้อทอง การเทียบจึงต้องบอกขอบเขตให้ชัด

จากค่าบล็อก ไปสู่ต้นทุนซื้อรวม

สูตรทำใบเทียบของผมคือ ต้นทุนซื้อรวม = ราคาชิ้นทอง + ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมที่ยังไม่รวมในราคานั้น แล้วหารด้วยน้ำหนักกรัม อย่าบวกค่าบล็อกซ้ำหากใบเสนอราคารวมมาแล้ว

จดค่าบล็อก ค่าบรรจุภัณฑ์ ค่าส่ง และค่าบริการที่มีจริงตามใบเสนอราคา ไม่จำเป็นต้องมีทุกรายการ ขอให้ผู้ขายชี้ว่าแต่ละค่าถูกเก็บเมื่อใดและรวมอยู่ในยอดสุดท้ายหรือยัง

สำหรับการเปรียบเทียบทองแท่งไทยกับทองรูปพรรณ อ่าน ทองแท่งกับทองรูปพรรณ ก่อน เพราะขนาดที่เรียกเป็นบาทไม่ควรถูกแทนด้วยน้ำหนักกรัมของสินค้าอีกประเภทโดยอัตโนมัติ

ค่าบล็อกที่จ่าย ไม่ใช่ยอดรับซื้อคืนที่รับรองแล้ว

ผมขอใบเสนอราคารับซื้อคืนสำหรับสินค้าเดียวกัน แล้วตรวจว่ารับตามน้ำหนักและความบริสุทธิ์อย่างไร มีเงื่อนไขของซีลหรือเอกสารใด และค่าที่เคยจ่ายตอนซื้อถูกนับคืนหรือไม่ ความคิดว่า “จ่ายเพิ่มไปเท่าไรต้องได้คืนเท่านั้น” ไม่ใช่เงื่อนไขรับซื้อ

ถ้าจะทดลองคำนวณผลต่างซื้อกับขาย ณ เวลาเดียวกัน ให้ใช้เงินรับสุทธิจริงของฝั่งขาย แล้วหักจากต้นทุนซื้อรวม วิธีนี้ช่วยเห็นต้นทุนไปกลับโดยไม่สมมติว่าราคาทองต้องเปลี่ยนไปทางใด

การอ่าน ราคารับซื้อและเงินสุทธิ ช่วยแยกต้นทุนผลิตออกจากขาที่ร้านรับทองกลับ และช่วยให้คำถามต่อรองของเราตรงกับยอดที่จะได้รับจริง

ใบเทียบที่ผมใช้ก่อนเลือกขนาด

ผมจดชื่อสินค้า ความบริสุทธิ์ น้ำหนัก ราคาชิ้น ค่าเพิ่ม ยอดชำระ และเงื่อนไขรับซื้อคืนในแถวเดียวกัน จากนั้นคำนวณต้นทุนต่อกรัมของแต่ละตัวเลือก พร้อมเขียนว่าจะใช้ทองแบบแบ่งชิ้นหรือถือทั้งชิ้น

อย่าใช้คำว่า “แท่งใหญ่ไม่มีค่าบล็อก” เป็นกฎของทุกร้าน ให้ผู้ขายยืนยันต่อสินค้าที่คุณจะซื้อ ส่วนโปรโมชั่นต้องดูว่าใครใช้ได้และสิ้นสุดเมื่อใด เป้าหมายคือเลือกขนาดที่ต้นทุนเหมาะกับวิธีใช้ของเรา โดยมีใบเสนอราคาเป็นหลักฐาน

คำถามที่พบบ่อย

ค่าบล็อกทองแท่งแต่ละร้านเท่ากันไหม?

เอกสารความรู้ กพร. อธิบายว่าค่าบล็อกขึ้นกับร้านและขนาด ผมจึงใช้ใบเสนอราคาปัจจุบันของสินค้าแต่ละชิ้น ไม่ใช่อัตราเดียวครอบคลุมทั้งหมด

ซื้อทองแท่งใหญ่กว่าคุ้มกว่าเสมอไหม?

ต้องเทียบน้ำหนักรวม ต้นทุนต่อกรัม และความต้องการแบ่งใช้หรือขายบางส่วน ตัวอย่างในบทความสาธิตเฉพาะค่าบล็อก ไม่ได้สรุปสินค้าของร้านจริง

ขายคืนแล้วได้ค่าบล็อกคืนไหม?

ให้ขอราคารับซื้อสุทธิและเงื่อนไขของสินค้านั้นโดยตรง ผมไม่ถือว่าค่าผลิตที่จ่ายเพิ่มตอนซื้อเป็นเงินที่จะได้รับคืนโดยอัตโนมัติ