Great Depression 1929: เมื่อหุ้นพัง และความลำบากไม่จบที่ตลาด

ตุลาคมที่ความมั่นใจเปลี่ยนความหมาย

เดือนตุลาคม 1929 ตลาดหุ้นนิวยอร์กเผชิญการขายอย่างหนัก ชื่ออย่าง Black Thursday และ Black Tuesday กลายเป็นชื่อที่ใช้จดจำเหตุการณ์ การพังครั้งนี้ไม่ได้มีแต่วันเดียว และความตกต่ำที่ตามมาก็ไม่ได้จำกัดอยู่บนหน้ากระดานหุ้น 1 7

จากยอดก่อนวิกฤตถึงกลางปี 1932 ดัชนี Dow Jones Industrial Average ลดลงราว 89% ผมระบุชื่อดัชนีให้ชัด เพราะตัวเลขนี้ไม่ใช่การลดของ S&P Composite เฉลี่ยรายเดือนที่ใช้เป็นเส้นยาวในซีรีส์ และไม่ได้แปลว่าราคาหุ้นทุกบริษัทลดเท่ากัน 1

เมื่อคนเริ่มเล่าอดีตโดยรู้ผลแล้ว ช่วงก่อนหน้าก็ดูเหมือนมีแต่คนหลงใหลในตลาด แต่ในเวลานั้น ผู้คนกำลังตัดสินใจท่ามกลางเทคโนโลยีใหม่ การเติบโต และความเชื่อหลายแบบ

การบอกว่าเห็นชัดอยู่แล้วจึงง่ายกว่าการอธิบายว่าตอนนั้นจะรู้ได้จากอะไร

จากความเสียหายในตลาด สู่ชีวิตประจำวัน

ธนาคารสหรัฐฯ ล้มและระงับกิจการหลายพันแห่ง 8 9 คนตกงานเพิ่มขึ้นจนถึงราว หนึ่งในสี่ของกำลังแรงงานในปี 1933 ความเดือดร้อนขยายออกไปนอกผู้ถือหุ้น เมื่อการออม เครดิต การใช้จ่าย และงานมีปัญหาพร้อมกัน 2 3

ผมอยากชวนแยกตลาดหุ้นพังออกจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ (Great Depression) ก่อนครับ ทั้งสองเกี่ยวข้องกัน แต่เรื่องหลังเป็นภาวะเศรษฐกิจที่กินเวลายาวและมีสาเหตุหลายด้าน การเล่าให้ทุกอย่างล้มต่อกันเป็นทอด ๆ อาจทำให้บทบาทของระบบธนาคารและนโยบายหายไป 6

ในปี 1936 เคนส์ตีพิมพ์ The General Theory of Employment, Interest and Money ซึ่งช่วยอธิบายปัญหาการใช้จ่ายรวมที่ไม่เพียงพอ และบทบาทของการพยุงความต้องการในเศรษฐกิจ ไม่ใช่สูตรว่ารัฐทำอะไรก็ได้หรือมาตรการใดจะได้ผลเสมอ 4

เช็กลิสต์หงส์ดำ 3 ข้อ ในมุมคนที่เชื่อว่าราคาสูงอย่างมั่นคง

• นอกความคาดหมาย — ผ่านในมุมผู้คนที่ไม่คาดขนาดการพัง: มีผู้เตือนและผู้กังวลการเก็งกำไรก่อนเกิดอยู่ด้วย จึงไม่ใช้คำว่าไม่มีใครรู้
• ผลกระทบรุนแรงมาก — ผ่าน: ความตกต่ำครอบคลุมงาน ธนาคาร และกิจกรรมทางเศรษฐกิจ เกินกว่าความเคลื่อนไหวของดัชนี
• อธิบายย้อนหลังได้ — ผ่านในฐานะลักษณะเรื่องเล่าหลังเหตุการณ์: วันนี้เราแจกแจงสาเหตุได้ แต่ความรู้ที่มีหลังวิกฤตไม่ใช่หลักฐานว่าผู้คนก่อนเกิดระบุเวลาและขนาดได้แล้ว 1 6 5

เวลาติ๊กผ่าน ผมจึงระบุมุมมองไว้ด้วย ไม่ใช่คำตัดสินว่าประวัติศาสตร์ทั้งช่วงมีความหมายเดียว หรือเป็นคำจัดประเภทอย่างเป็นทางการจากทาเลบ

25 ปีที่พูดถึง เป็นเวลาของอะไร?

Dow กลับระดับราคาก่อนวิกฤตในปี 1954 หรือราว 25 ปีหลังยอดปี 1929 1 ต้องอ่านพร้อมเงื่อนไขว่าเป็น ระดับราคาดัชนีตัวเงิน ไม่รวมเงินปันผล และไม่ปรับเงินเฟ้อ ไม่ใช่ผลตอบแทนรวมของทุกคนที่ลงทุนในช่วงนั้น

คลิปใช้ภาพซูมออกเพื่อให้เห็นประวัติศาสตร์ แต่ผมไม่อยากให้การซูมออกลบระยะเวลาที่คนต้องใช้ชีวิตอยู่กับวิกฤต เส้นที่กลับถึงจุดเดิมไม่ได้พาครอบครัว งาน หรือกิจการทุกแห่งกลับมาที่เดิมด้วย

สิ่งที่เราเรียนได้คือ เวลาพูดว่า “กลับมาแล้ว” ต้องบอกว่ากำลังวัดอะไร และการรู้ว่าครั้งหนึ่งกลับมาได้ ไม่ได้ยืนยันอนาคต ตอนหน้าเราจะเทียบกับ Black Monday ซึ่งการร่วงเกิดรวดเร็วกว่า และจังหวะการฟื้นก็แตกต่างกัน