
โรคใหม่ กับคำเตือนที่มาก่อนการระบาดใหญ่
ต้นปี 2020 ไวรัสชนิดใหม่ที่พบในอู่ฮั่นเริ่มพบนอกจีน และรายแรกที่บันทึกได้นอกจีนอยู่ในประเทศไทย 2
วันที่ 26 มกราคม 2020 ทาเลบและนักวิจัยอีกสองคนเผยแพร่บันทึกเตือนความเสี่ยงของโรคใหม่ที่จะลามไปทั้งระบบ คำเตือนนี้มาก่อนการประเมินว่าเป็นการระบาดใหญ่ 1
สองหมุดของ WHO ที่ไม่ควรรวมเป็นวันเดียว
วันที่ 30 มกราคม 2020 WHO ประกาศภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ และวันที่ 11 มีนาคม 2020 ประเมินว่าเป็นการระบาดใหญ่ทั่วโลก 2
สองหมุดนี้อธิบายคนละขั้นของการตอบสนอง จึงไม่ควรเล่าว่าวันประกาศภาวะฉุกเฉินกับวันที่ประเมินเป็น pandemic คือวันเดียวกัน
White Swan ไม่ได้แปลว่าเบาหรือไม่อันตราย
ปลายเดือนมีนาคม ทาเลบให้คำตอบว่า COVID-19 เป็น หงส์ขาว สำหรับเขา โรคระบาดใหญ่เป็นเรื่องที่มีประวัติและคำเตือนให้เตรียมรับ ไม่ใช่สิ่งที่ไม่มีใครคาดได้เลย 3
- นอกความคาดหมายในมุมทาเลบ: ไม่ผ่าน เพราะความเสี่ยงโรคระบาดใหญ่มีคำเตือนมาก่อน
- ผลกระทบรุนแรงทั่วโลก: มีจริง แต่ความรุนแรงไม่ลบเหตุผลของข้อแรก
การเรียกหงส์ขาวไม่ได้บอกว่าเหตุการณ์ปลอดภัย และไม่ได้ทำให้ความสูญเสียเล็กลง จุดที่เปลี่ยนคือคำถามว่าเราเตรียมรับความเสี่ยงที่รู้จักได้เพียงใด
ความสูญเสียมีความหมายมากกว่าคำจำแนก
ผมขอส่งกำลังใจให้ทุกครอบครัวที่สูญเสียคนที่รักไปในช่วงนั้น การถกเถียงชื่อของเหตุการณ์ไม่ควรแย่งพื้นที่จากความรู้สึกของผู้ได้รับผลกระทบ
บทเรียนที่เก็บได้คือแยกสิ่งที่คาดเตรียมรับได้ ออกจากการรู้ล่วงหน้าทุกวันเวลา โดยไม่ใช้ชื่อหงส์ขาวเพื่อลดความสำคัญของสิ่งที่เกิดขึ้น
รับชมวิดีโอตอนนี้
แหล่งอ้างอิง
- Norman, Bar-Yam และ Taleb / NECSI — บันทึกความเสี่ยงการระบาด, 26 January 2020
- WHO — ลำดับการตอบสนอง COVID-19, January–June 2020
- Bloomberg — บทสัมภาษณ์ Taleb เรื่อง White Swan, 31 March 2020
- WHO — ยุติ PHEIC พร้อมย้ำภัยสุขภาพยังอยู่, 5 May 2023
- Michele Wucker — The Gray Rhino, คู่มือผู้อ่านจากเว็บไซต์ผู้เขียน
- Nassim Nicholas Taleb — The Black Swan, บทนำที่ MacTutor คัดไว้
ตัวเลขเป็นข้อมูลประวัติศาสตร์ตามขอบเขตที่ระบุ ส่วนการใช้เช็กลิสต์เป็นการอธิบายของผู้เขียน เว้นแต่ระบุว่าเป็นข้อความต้นฉบับ
เนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำลงทุน